چگونه خواص مواد غذایی را بالا ببریم؟

سلامت نیوز: غذا خوردن بدون شک از لذت‌بخش‌ترین لحظات زندگی برخی افراد به‌شمار می‌رود. اگر این علاقه را کنار بگذاریم، مصرف مواد غذایی مختلف از عمده‌ترین راه‌های کسب انرژی است و بسیاری از محققان بر این باورند که تاثیر موادغذایی متفاوت را نمی‌توان روی سیستم‌ بدن نادیده گرفت. هر یک از خوراکی‌ها فواید خاص خودشان را دارند و استفاده بجا از آنها می‌تواند سلامت افراد را به همراه داشته باشد

سیب‌زمینی

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه فرهیختگان،سیب‌زمینی سرخ‌کرده یکی از لذیذترین خوراکی‌ها به شمار می‌رود که طرفداران خاص خودش را در دنیا دارد. مطالعات نشان می‌دهد که سیب‌زمینی بنفش فواید بسیاری دارد و خواص آن با سیب‌زمینی سفید قابل مقایسه نیست. این نوع سیب‌زمینی فشار خون را کاهش داده و خطر بروز سرطان را کم می‌کند. در ادامه باید اشاره کرد که سیب‌زمینی بنفش از همتای سفید خود پیشی گرفته و به دلیل دارا بودن پلی‌فنول‌های موجود باعث کاهش قند خون می‌شود

10659246_779190865470673_6430463567034495052_n-300x225

هویج

این ماده مغذی پای ثابت سوپ‌های خوشمزه و خوش رنگ و لعاب است. برخی مطالعات حاکی از آن است که برش دادن هویج اندازه سطح آن را افزایش داده و باعث انتشار بیشتر مواد مغذی آن می‌شود. متخصصان در ادامه تحقیقات خود عنوان کرده‌اند که پختن هویج فعالیت‌های کاروتنوئیدهای آن را افزایش داده و در نتیجه اثر آن را تشدید می‌کند

چای

نوشیدن چای به عقیده بسیاری از افراد خستگی را از تن به در می‌کند. این نوشیدنی گوارا حاوی مواد مفیدی است که سلامت قلب و عروق را به دنبال دارد. تحقیقات نشان می‌دهد که افزودن شیر به چای فواید قلبی آن را کاهش می‌دهد. از سوی دیگر، عده‌ای از محققان عنوان کرده‌اند که افزودن آب‌میوه‌های حاوی ویتامین‌ سی به داخل چای سبز به جای مواد شیرین‌کننده فعالیت مواد مغذی داخل آن را افزایش می‌دهد

سیر

متخصصان همواره توصیه می‌کنند که سیر را درسته نخورید بلکه آن را خرد کنید. بررسی‌ها نشان می‌دهد که باید قبل از مصرف، سیر را خرد کرد و ۱۰ دقیقه به آن زمان داد تا آنزیم «آلیسین» داخل آن ترشح شود. این آنزیم به کاهش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی کمک می‌کند

سیب و هلو

متخصصان همیشه توصیه می‌کنند که افراد میوه رسیده مصرف کنند. مطالعات نشان می‌دهد که فرآیند رسیدن میوه باعث شکستن کلروفیل در میوه‌هایی چون سیب و هلو می‌شود که تولید آنتی‌اکسیدان‌های فعال‌تری را در میوه به دنبال دارد

بروکلی

این نوع سبزی بدون شک مغذی‌ترین و مفیدترین ماده غذایی به‌شمار می‌رود. بروکلی در جلوگیری از بروز انواع سرطان‌ها مانند سرطان سینه و پوست بسیار موثر است. برخی مطالعات نشان می‌دهد پختن بروکلی تنها روشی است که از طریق آن، ترکیبات ضدسرطانی آن فعال‌تر می‌شود. در این میان جوشاندن و سرخ کردن بروکلی به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. علاوه‌بر این، افزودن مواد تند به بروکلی قدرت ضدسرطانی آن را افزایش می‌دهد

رئیس شبکه هپاتیت کشور خبر داد: هزینه ۴۰۰ میلیون تومانی درمان هر فرد مبتلا به هپاتیت سی

رئیس شبکه هپاتیت کشور چالش‌های سلامت را بیش از سایر حوزه‌ها دانست و گفت: باید پیشگیری بر درمان مقدم شود این در حالی است که برای یک بیمار مبتلا به هپاتیت ۴۰۰ میلیون تومان هزینه می‌کنیم

به گزارش خبرنگار بهداشت و درمان فارس، سیدمؤید علویان در نشست تدوین نقشه راه سلامت گفت: سیاست‌ها، قوانین و ناظرین مشخص هستند اگر نظارتی نمی‌شود و مجلسی‌ها دنبال کار خود هستند و نظارت نمی‌کنند بحث دیگری است

وی افزود: آنچه به ارتقای سمینار بین‌المللی نقشه راه سلامت کمک می‌کند مستندسازی موضوعی است. باید افرادی را مسئول مستندسازی مفاهیم و سیاست‌ها کنیم تا خروجی آن تهیه شود و به سازمان‌های مرتبط داده شود

وی گفت: به نظر بنده چالش‌های حوزه سلامت بیش از سایر حوز‌ه‌ها است و مشکل دیگر این است که مصارف را در حوزه سلامت نمی‌دانیم چقدر است. برخی از گفته رهبری که بیماران به‌جز درد بیماری نباید درد دیگری داشته باشند سواستفاده می‌کنند چرا که باید کاری کرد تا مردم بیمار نشوند

علویان گفت: برای اینکه پرداخت از جیب مردم را کاهش دهیم چه سیاستی اتخاذ کرده‌ایم برای تعویض مفصل هزینه‌‌های زیادی می‌دهیم اما ابزار نظارت نداریم و مشخص نیست که در طول یک ماه مثلاً چند مفصل زانو عوض شده است کاری که در زمان وزارت دکتر لنکرانی در بحث واکسیناسیون انجام شد و دانشگاه‌ها روزانه گزارش می‌دادند

وی تصریح کرد: ۱۴ میلیارد تومان برای واکسن هپاتیت B هزینه شده است و مقالات اندکی برای آن چاپ شد اما برای یک کودک مبتلا به هپاتیت C رقم ۴۰۰ میلیون تومان هزینه می‌کنیم و این نشان می‌دهد که برای درمان هزینه‌های زیادی می‌دهیم اما چه قدر برای واکسیناسیون هزینه شده است

علویان گفت: بارها گفته‌ایم سطح ۱ و پیشگیری بهتر از درمان است چرا در پیشگیری بحث نمی‌کنیم سیاست‌ها که ابلاغ شده است و چرا در عمل باید ببینیم مردم گرفتارند این نشان می‌دهد که نگاه صنفی و مقطعی به یک موضوع داریم

رئیس شبکه هپاتیت کشور تصریح کرد: اداره بیمارستان سخت است با این همه در برخی بیمارستان‌‌ها می‌بینیم که مردم رضایت‌مندی دارند و این به دلیل وجود کسانی است که مدیریت خوبی دارند. خیلی‌ از گرفتاری‌ها ما از نظارت می‌آیند که در بحث کلان خوب تعریف نمی‌شود و باید در ارزیابی، نمره‌دهی، ارتقای هیئت علمی و فرایند بهداشتی تعریف شود

خالکوبی هپاتیت می آورد

علویان ایسناتوصیه ها و هشدارهای دکتر سید موید علویان رئیس شبکه هپاتیت ایران در آستانه ۶ مرداد ، روز جهانی هپاتیت

خالکوبی هپاتیت می آورد

barcode-on-human-hand

پروفسور بولمبرگ در سال ۱۹۵۶ ویروس هپاتیت B را کشف کرد و موفق به دریافت جایزه نوبل شد. با کشف این ویروس و ساختن واکسن، از بروز موارد جدید بیماری در دنیا و حتی کشور ما به نحو چشمگیری کاسته شد است اما همچنان حاملان جدید وارد این چرخه می شوند. دکتر سید موید علویان، فوق تخصص بیماری های کبد و گوارش و استاد دانشگاه می گوید: ((گر چه شناخت ویروس هپاتیت B در چند سال اخیر بسیار آسان تر شده و با تشخیص به موقع بیماری ، فعالیت ویروس مهار می شود اما تاکید ما باید بر ارتقاء آگاهی مردم و پیشگیری از بروز بیماری باشد زیرا ابتلا به هپاتیت بیماران و جامعه را با مشکلات زیادی روبرو می کند و اگر در کنترل بیماری کوتاهی شود، ممکن است به مرگ بیمار بینجامد.))
هپاتیت چیست ؟
((هپاتیت)) از نظر لغوی به معنای ((التهاب کبد)) است. این بیماری در اثر خوردن بعضی از داروها ، بیماریهای ژنتیکی ، بیماریهای خود ایمنی و ورود ویروس به بدن ایجاد میشود اما آن هپاتیتی که عموم مردم با آن آشنایی دارند هپاتیت ویروسی است. شاید انسان ها چندان نقشی در پیشگیری از هپاتیت های غیر ویروسی نداشته باشند ولی ابتلا به نوع ویروسی آن در اثر ناآگاهی است.
انواع ویروسی کدامند و انسان ها چگونه به آن مبتلا می شوند؟
۸ نوع ویروس هپاتیت شناخته شده است که سه نوع از آنها یعنی B,AوC اهمیت بیشتری دارند چون علامتدار هستند. البته دو نوع BوC خطرناکند. این دو نوع ویروس در کبد جایگزین شده و به تدریج بافت آن را از بین می برند و بیماری خطرناک و مهلکی به نام سیروز کبدی ایجاد می کنند.
گفتید ابتلای انسان به این دو نوع ویروس به دلیل نداشتن آگاهی است منظورتان چیست؟
ویروس هپاتیت BوC از فردی به فرد دیگر منتقل می شود. این ویروس ها در خون و ترشحات انسان زندگی می کنند. بنابراین با شناخت راه های انتقال و رعایت بهداشت مسیر انتقالی مسدود می شود. انتقال هپاتیت از طریق سرنگ آلوده (در معتادان تزریقی) و همین طور خالکوبی ، حجامت ، تاتو کردن ، سوراخ کردن گوش ، خدمات دندان پزشکی آلوده ، دریافت خون یا عضو اهدایی آلوده (قبل از سال ۱۳۷۵) ، مادر آلوده به ویروس هپاتیت C به نوزادش (در موارد نادر) ، تماس کارکنان پزشکی با خون آلوده به ویروس و از راه جنسی است. ویروس در ترشحات مهبل ، مایع منی و بزاق وجود دارد و بیماری در افرادی که که دارای بی بند و باری های جنسی هستند ، بیشتر دیده می شود فراموش نکنیم این ویروس از طریق دست دادن ، روبوسی یا رفتن به استخر منتقل نمی شود اما با عطسه کردن فرد ناقل ، ممکن است مقداری از بزاق دهان وارد چشم فرق مقابل شود که در این صورت احتمال آلوده شدن او به ویروس وجود دارد.
ویروس چه مدت در محیط بیرون زنده می ماند؟
ویروس هپاتیت C در خون خشک شده به مدت ۳ ماه و ویروس هپاتیت B در دمای منفی ۲۰ درجه تا ۱۵ سال و در دمای اتاق تا ۶ ماه زنده می ماند بنابراین اگر لباسی به خون آلوده آغشته شود ، ابتدا باید دستکش پوشیده و خون با آب سرد کاملا شسته شود سپس برای ضد عفونی کردن لباس یا هر شیء دیگر ، از مواد ضد غفونی کننده مانند گلوتارآلدئیدیا فرمالین استفاده یا به مدت ۳ تا ۵ دقیقه در آب ۱۰۰ درجه جوشانده شود.
آیا ورود ویروس هپاتیت به بدن علامتی دارد؟
ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد ولی با ورود ویروس هپاتیت B ، اغلب افراد بعد از یک هفته دوره نهفته بیماری دچار علائم خستگی ، احساس کسالت ، تب ، درد عضلانی ، بی اشتهایی و گاهی بثورات جلدی می شوند که شباهت زیادی هم به نشانه های سرماخوردگی دارد. زردی پوست ، ادرار پر رنگ و مدفوع کمرنگ از دیگر علائم هپاتیت B هستند اما هپاتیت C دوره نهفته طولانی تری دارد و بیشتر بیماران تا وقتی که دچار آسیب کبدی نشده اند ، از وجود آن در بدن بی اطلاع اند.
چگونه می توان در همان مراحل ابتدایی ویروس را شناسایی کرد؟
شناسایی ویروس با آزمایش خون امکانپذیر است. البته هر کسی نباید خواهان این آزمایش باشد شرح حال بیمار و معاینه او نیز باید مد نظر قرار گیرد. افرادی که معتاد تزریقی هستند یا علائمی که ذکر کردیم دارند و به طور کلی افراد مشکوک ، بهتر است به پزشک مراجعه کنند.
تزریق واکسن می تواند مصونیت ایجاد کند؟
بهترین راه مقابله با هپاتیت BوC پیشگیری و رعایت نکات بهداشتی است ولی تزریق واکسن در همه نوزادان و افراد در معرض خطر مانند کارکنان بهداشتی ، مبتلایان به بیماریهایی که باید خون دریافت کنند و افرادی که با بیمار مبتلا به هپاتیت زندگی می کنند ، بهترین راه مقابله با بیماری است. البته برای هپاتیت C واکسنی ساخته نشده است.
آیا می توان ویروس را در بدن از بین برد؟
گاهی ویروس تا آخر عمر نهفته و بدون علامت باقی می ماند ولی نتایج تحقیقات انجام شده در ایران نشان میدهد از هر ۱۰۰ نفر ایرانی مبتلا به هپاتیت B ، ویروس از بدن یک نفر به دلایل ناشناخته پاک می شود و ۲ تا ۳ نفر هم طی چند سال دچار عود بیماری می شوند. تا وقتی ویروس غیر فعال است ، درمان خاصی برای بیماران انجام نمیشود. داروها دارای عوارض جانبی و گرانقیمت هستند پس باید وقتی مصرف میشوند که پزشک آنها را برای بیمار تجویز کند. مبتلایان باید برای بررسی وضعیت کبد هر ۶ ماه به پزشک مراجعه و از نوشیدن مشروبات الکلی و استعمال سیگار پرهیز کنند و علاوه بر مراقبت از خود ، مراقب اطرافیان نیز باشند و همیشه از وسایل شخصی خود مانند تیغ و حوله و غیره استفاده کنند ناقلان هپاتیت میتوانند مانند مردم عادی جامعه زندگی کنند

منبع : هفته نامه سلامت شماره چهارصد و هشتاد و یک شنبه چهار مرداد نود و سه

#meldcenter

کبد چرب را جدی بگیرید

images-1_25

دکتر سید موید علویان در گفت‌وگو با ایسنا، یکی از فعالیت‌های ‌مهم کبد را ذخیره سازی و سوخت و ساز چربی‌ها در بدن دانست و گفت: کبد طبیعی حاوی حدود پنج گرم چربی خالص در ۱۰۰ گرم وزن خود است. هر گاه مقدار چربی در کبد بیش از ۵ درصد وزن آن افزایش یابد، به این حالت «کبد چرب» گفته می‌شود. وی با بیان این که “کبد چرب” بیماری شایعی در جامعه است، افزود: این بیماری در نتیجه بسیاری از بیماری‌ها و یا حالت‌های بد تغذیه‌ای در بدن ایجاد می‌شود. انباشته شدن چربی در سلول‌های کبدی می‌تواند به التهاب این سلول‌ها منجر شود. مصرف برخی داروها، چاقی یا اضافه وزن، کم تحرکی و مصرف مشروبات الکلی منجر به بروز کبد چرب می‌شوند

علویان ادامه داد: شکل غیرالکلی کبد چرب به دلیل تغییر در شیوه زندگی،‌ تحرک و تغذیه مردم در حال افزایش است. کبد چرب غیرالکلی بیماری خاموشی است که در بسیاری از موارد در مراحل ابتدایی علائم خاصی ندارد، اما وجود کبد چرب نشان دهنده وجود یک نقص متابولیک در بدن است و خطر بروز بیماریهای دیابت، سکته‌های قلبی و مغزی را در آینده افزایش می‌دهد. وی تاکید کرد که آگاهی داشتن درباره کبد چرب، علل و عوامل خطر تاثیرگذار در ایجاد و پیشرفت آن می‌تواند در کاهش ابتلا یا درمان به موقع آن نقش داشته باشد

چاقی و کبد چرب

به گفته علویان، کبد چرب در افراد چاق شایع است. در اغلب مطالعات انجام شده بین ۶۰ تا ۱۰۰ درصد بیماران مبتلا به کبد چرب چاق بوده‌اند. عواملی مانند عدم تحرک جسمانی، توسعه تکنولوژی‌، زندگی ماشینی، شهرگرایی، تن آسایی، رفاه مادی و مصرف بی‌رویه مواد غذایی چرب عواملی هستند که موجب شده‌اند تا شیوع چاقی روز به روز بیشتر شود

وی در این باره افزود: بر اساس قد و سن افراد می‌توان وزن ایده‌آل آنها را بررسی کرد و نسبت وزن به قد و اندازه دور کمر نیز کمک کننده است. هنگامی که انرژی ورودی (کالری) بیش از حد مصرفی باشد، چاقی حاصل خواهد شد. افراد چاق نسبت به افراد دارای وزن طبیعی نسبت به بو یا مزه غذا به میزان بیشتری پاسخ می‌دهند. باید توجه داشت که زیاد خوردن یک علت مهم چاقی است، اما تنها علت نیست، بلکه عوامل دیگری نظیر تاثیرات محیطی، فرهنگی و ژنتیکی همگی در بروز چاقی دخالت دارند

رژیم‌های سخت غذایی و خطر تشدید کبد چرب

علویان گفت: چاقی تنه‌ای (با شکم برجسته) حتی در افرادی که نمایه توده بدنی (BMI) طبیعی دارند و اندام‌های آنها چاق نیست، با خطر جدی ابتلا به کبد چرب غیرالکلی همراه است. باید توجه داشت که برخی روش‌های سریع کاهش وزن مانند جراحی یا رژیم‌های بسیار سخت می‌تواند سبب تشدید کبد چرب و بیماری کبد شود

کودکان هم در معرض خطرند

این فوق تخصص گوارش و کبد درباره شیوع کبد چرب در کودکان نیز گفت: برخی تصور می‌کنند که فشار خون بالا، دیابت قندی و کبد چرب خاص بزرگسالان است. اما باید توجه داشت که این عوارض در نتیجه وجود سندروم متابولیک از سال‌ها قبل است. نتایج انجام مطالعه‌ای در۱۵۰ نفر شش ماهه تا ۱۵ ساله نشان داد که حدود ۲٫۳ درصد این افراد در سونوگرافی شکم، کبد چرب داشته‌اند. همچنین مطالعه انجام شده در سال ۲۰۰۸ در ۹۶۶ فرد هفت تا ۱۸ ساله دانش آموز، شیوع غیر طبیعی بودن آنزیم کبدی در ۱٫۸ درصد و تغییرات کبد چرب در سونوگرافی کبد را در ۷٫۱ درصد موارد گزارش کر د

مصرف فست فود، پفک و دیگر تنقلات ناسالم ممنوع

وی گفت: در این مطالعه شیوع فشار خون بالا، چربی و قند خون بالا و سطح انسولین بالا در بچه‌های چاق همراه با سندرم متابولیک مشاهده شده است. متاسفانه بزرگسالان توجه کافی به سلامت کودکان خود ندارند و به راحتی غذاهای آماده (FAST FOOD)، پفک و تنقلات غیر سالم را در اختیار کودکان خود قرار می‌دهند. ریشه بدبختی‌ها در بزرگسالی مثل فشار خون بالا، دیابت قندی و کبد چرب از کودکی است

رییس شبکه هپاتیت کشور تاکید کرد: همانطور که برای آینده فرزندانمان سرمایه‌گذاری می‌کنیم باید به فکر سلامتی آنها نیز بوده، در زمینه اصلاح رفتار تغذیه‌ای آنها اقدام کرد و قدم برداشت و به جای صرف وقت طولانی برای بازی‌های کامپیوتری آنها را به تحرک بیشتری تشویق کرد

کدو سبز و خواص بی نظیر آن

کدو سبز حاوی ویتامین ها ی آ. ب یک. ب دو. ب سه . سی . پروتیین،کلسیم، آهن، فسفر، پتاسیم، منیزیم، روی، منگنز، مس، فولات، آلفا و بتا کاروتین و فیبر و مواد مغذی فراوانی است که در پایین آوردن چربی خون و لاغری نیز مفید است.

1

 

خواص مفید کدو سبز

 کدو سبز برای کسانی که می خواهند وزن کم کنند بسیار مناسب است زیر حاوی بیش از ۹۵٪ آب می باشد. همچنین حاوی کالری کمی است، به طوری که هر ۱۰۰ گرم آن فقط حدود ۲۵ کالری دارد. علاوه بر این مشخص شده است که کدو سبز متابولیسم یا سوخت و ساز بدن را بالا می برد.

مصرف کدو از افزایش قند، و چربی ،خون جلوگیری می کند.

کدو یبوست و سوء هاضمه را رفع و رگهای بدن را تمیز میکند
کدو ادرار آور است مصرف آن برای رفع اختلالات کلیه و مثانه بسیار مفید می باشد

کدو حاوی مقدار زیادی مواد ضد سرطان و آنتی اکسیدان است و مصرف آن از بروز سرطان و پیری زودرس سلول ها جلوگیری می کند

کدو سبز برای چه کسانی مفید نیست؟

 کدو زود هضم است ولی خوردن آن برای کسانی که طبع سرد داشته خوب نیست٬ زیرا ایجاد نفخ، سنگینی، و درد معده می کند. اگر این افراد بخواهند کدو مصرف کنند حتما باید آن را با ادویه های گرم مانند خردل، سیر٬ فلفل و نعناع میل نمایند

هپاتيت، خطري دركمين

3546

654

با دکتر موید علویان، رئیس شبکه هپاتیت ایران

هپاتیت ، خطری در کمین

شیوع هپاتیت ویروسی B طی ۲۰ سال اخیر نه‌تنها در کشور ما که در تمام دنیا رو به کاهش گذاشته است که علت آن در دنیا واکسیناسیون نوزادان و افراد پرخطر، غربالگری زنان باردار و واکسیناسیون شاغلان حرفه‌های پزشکی است. خوشبختانه اکنون در سراسر کشور، بجز دو استان گلستان و سیستان و بلوچستان، شیوع هپاتیت بسیار کاهش یافته و به کمتر از ۲ درصد رسیده است. ولی درباره نوع هپاتیت C که بسیار خطرناک‌تر از نوع B این بیماری است، داستان هپاتیت بسیار جدی‌تر است. یعنی با وجود آن که ۰٫۵ درصد از جمعیت عادی کشور به ویروس آن آلوده هستند، اما به دلیل نداشتن واکسن و وجود رفتارهای پرخطر و درمان‌های هزینه بر، پیشگیری از ابتلا به آن اهمیت زیادی دارد. دکتر موید علویان، رئیس شبکه هپاتیت ایران در گفت‌وگو با جام‌جم واقعیت‌های پنهان و آشکار این بیماری را بازگو می‌کند.

با وجود آن که اکنون شیوع هپاتیت B در کشور ۲ درصد و این رقم درباره هپاتیت C نیم درصد است، چرا کنترل و کاهش آمار ابتلا به این دو بیماری همچنان از چالش‌های نظام سلامت و بهداشت عمومی کشور تلقی می‌شود؟

با وجود کاهش قابل توجه هپاتیت B طی ۲۰ سال اخیر که نتیجه استفاده از واکسن هپاتیت B در نوزادان و نوجوانان و ارتقای سلامت و آگاهی مردم بوده، ولی اکنون حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر مبتلا به عفونت مزمن هپاتیت B هستند و شایع‌ترین علت نارسایی کبد، سرطان کبد و نیاز به پیوند کبد، هپاتیت B است. بیشتر افراد مبتلا از ابتلای خود آگاهی ندارند و ممکن است بیماری را به دیگران منتقل کنند، ولی در صورت کشف بیماری و انجام اقدامات درمانی در آنان و پیشگیرانه در اطرافیان می‌توان از این عوارض جلوگیری کرد. درباره هپاتیت C نیز با وجود کنترل و کاهش آمار بروز بیماری هنوز نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر در کشور مبتلا وجود دارد که بعد از هپاتیت Bشایع‌ترین علت بیماری کبدی است و متاسفانه تشخیص ندادن به موقع این بیماری می‌تواند طی سال‌ها باعث از کار افتادن کبد شود.

با آماری که اعلام کردید وضع کشورمان درباره شیوع این بیماری چگونه ارزیابی می‌شود؟

شیوع هپاتیت ویروسی نوع B در دنیا به سه گروه شیوع بالا یعنی بیش از ۷ درصد جمعیت کشور، شیوع متوسط یا ۲ تا ۷ درصد جمعیت کشورها و شیوع کم یا کمتر از ۲ درصد در جمعیت کشورها تقسیم‌بندی می‌شود. شیوع هپاتیت B در ایران در گذشته با شیوع متوسط، حدود ۵ درصد در کل کشور بوده است. البته در هر کشوری هم شیوع ابتلا به هپاتیت B در شهرهای مختلف فرق می‌کند. با تمهیداتی که طی ۲۰ سال اخیر اتخاذ شده، میزان شیوع این بیماری در بیشتر نقاط کشور به ۲ درصد و کمتر از آن رسیده است و امروزه می‌توان ادعا کرد که شیوع بیماری در کشور پایین است. البته بجز دو استان گرگان و سیستان و بلوچستان که شیوع بالاتری دارند، می‌توان دریافت در مقایسه با کشورهای منطقه وضع بهتری داریم، یعنی اکثر کشورهای منطقه شیوع متوسط و بالا دارند. حتی این آمارها در افغانستان، پاکستان، عراق و عربستان سعودی نگران‌کننده است. از نظر هپاتیت ویروسی نوع C، ‌اکنون شیوع این عفونت در جمعیت عادی کشور ایران کمتر از ۰٫۵ درصد است. این بیماری در گروه‌های پرخطر مثل بیماران تالاسمی، هموفیلی، دیالیزی و معتادان تزریقی شیوع بیشتری دارد. در بیماران تالاسمی در گذشته شیوع عفونت بیش از ۲۰ درصد و در بیماران دیالیزی در گذشته شیوع عفونت بیش از ۱۳ درصد بوده که اکنون به کمتر از ۳ درصد رسیده است. معتادان تزریقی نیز در حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد موارد به ویروس هپاتیت Cآلوده‌اند. به هر حال در مقایسه با کشورهای منطقه که شیوع هپاتیت ‍C در جمعیت عادی آنان بیش از ۵ درصد است مثل پاکستان، آذربایجان، افغانستان و تاجکستان، کشور ما در منطقه با شیوع کم‌ هپاتیت C روبه‌رو است. اقدامات انجام شده طی ۱۵ سال اخیر توانسته بار بیماری و شیوع آن را در گروه‌های پرخطر به نصف کاهش دهد و این نشان‌دهنده موفقیت‌آمیزبودن فعالیت‌های بهداشتی و درمانی و به طور کل نظام سلامت است.

آمارها نشان می‌دهد که سالانه ده هزار ایرانی هپاتیت می‌گیرند. این رقم را تائید می‌کنید؟

درباره این که چه تعداد بیمار و ابتلای جدید در کشورمان هر ساله اتفاق می‌افتد، اطلاعات دقیقی وجود ندارد و آمارهای منتشر شده براساس حدس و گمان است. در گذشته نه‌چندان دور، عمده‌ترین راه انتقال بیماری را انتقال ویروس از مادر مبتلا به نوزاد تشکیل می‌داد، ولی هم‌اکنون امکان انتقال هپاتیت B از مادر به فرزند و در هنگام تولد بیش از ۹۵ درصد موارد پیش‌بینی شده است. البته به دنبال غربالگری مادران باردار، با توجه به این که از نظر هپاتیت B حدود ده تا ۲۰ هزار زن باردار مبتلا به هپاتیت B سالانه در کشور زایمان می‌کنند، با تزریق واکسن ایمونوگلوبین هپاتیت B در بیش از ۹۵ درصد موارد، مانع ابتلای نوزادان شده‌ایم. این اقدام سبب کاهش جدی بروز هپاتیت B در کشور ما و تغییر شیوع از متوسط به کم شده است. به نظر می‌رسد که تغییر شیوع انتقال از مادر به نوزاد به راه‌های دیگر انتقال بیماری در بزرگسالی منتهی شده است. کمتر از هزار نفر در سال در ایران مبتلا به هپاتیت B می‌شوند که از موارد جدید ابتلا هستند. البته با آموزش بیشتر جامعه، انجام اقدامات پیشگیرانه در افراد نوجوان و جوان و توسعه واکسیناسیون به افراد جوان پرخطر می‌توانیم مانع ابتلای بیشتر بیماری در جامعه شویم، اما درباره موارد جدید سالانه هپاتیت C در کشور اطلاعات دقیقی وجود ندارد.

چرا بیشترین مبتلایان در ایران را مبتلایان به هپاتیت B تشکیل می‌دهند؟

علت آن قدیمی بودن ابتلا و راه انتقال از مادر به نوزاد در گذشته نه‌چندان دور بوده که خطر ابتلا و باقی ماندن عفونت در بدن را بسیار افزایش داده است. همان گونه که گفتم اکنون حدود یک نفر مبتلا به هپاتیت B هستند، ولی درباره هپاتیت C که طی ۲۰ سال اخیر وارد ایران شده کمتر از ۴۰۰ هزار نفر مبتلا هستند.

بیشترین عامل ابتلا به هپاتیت‌های ویروسی به دنبال فاجعه وارد شدن خون‌های آلوده به کشور در دهه ۷۰ بود. از آن زمان به بعد چه تمهیداتی برای غربالگری خون‌های اهدایی داخلی و وارداتی دیده می‌شود؟

بگذارید این برداشت اشتباه شما و بسیاری دیگر از مردم را در همین جا اصلاح کنم. تاکنون هیچ گاه خون‌ آلوده‌ای به کشور وارد نشده است. موضوع ابتلای بیماران هموفیلی به هپاتیت C به دلیل استفاده از فاکتورهای انتقالی آلوده خارجی یا تولید داخل بوده و متاسفانه در رسانه‌‌ها به صورت غلط مطرح شده است. در ایران تعداد اهداکنندگان خون همیشه به اندازه‌ای بوده که نیاز به واردات خون از خارج نبوده است. باید توجه داشت تا سال ۱۹۹۰ میلادی اطلاعی درباره ویروس هپاتیت C وجود نداشت و پس از کشف ویروس و معرفی تست‌های تشخیصی بعد از آن احتمال انتقال از راه تزریق خون وجود ندارد. به هر حال باید توجه داشت کسانی که قبل از سال ۷۵ خون و فرآورده‌های خونی دریافت کرده‌اند در معرض ویروس بودن یا نبودن درباره آنها باید بررسی شود. بعد از سال ۷۵ خون‌ها از نظر هپاتیت Cبررسی می‌شود و فقط خون‌های منفی، مورد استفاده بیماران قرار می‌گیرد.

با تمهیدات دیده شده آیا خطر انتقال بیماری از طریق تزریق خون و فرآورده‌های خونی منتفی است؟

اکنون سازمان انتقال خون از اهداکنندگان داوطلب استفاده می‌کند و با توجه به شیوع بیماری هپاتیت B، C و اچ‌آی‌وی در جمعیت کشور، خون اهداکنندگان ایرانی جزو سالم‌ترین خون‌ها در دنیاست و با خیال راحت می‌توان استفاده کرد. باید توجه داشت در هر صورت تزریق خون در مواقع نیاز و اجبار صورت می‌گیرد و نباید به دلیل کم‌خونی مورد استفاده قرار گیرد. کم‌خونی‌ها باید به صورت علتی بررسی و ریشه‌یابی شود و مورد درمان قرار گیرد و تنها در موارد ضروری مورد استفاده قرار گیرد. باید توجه داشت کسانی که در خانواده، فرد مبتلا به هپاتیت B یا C دارند یا خودشان سابقه ابتلا داشته‌اند، نباید اقدام به اهدای خون کنند. فراموش نکنید اهدای خون یعنی اهدای خون سالم.

درباره معتادان تزریقی که بالاترین آمار مبتلایان به هپاتیت‌های ویروسی را تشکیل می‌دهند چه اقدامات موثری صورت گرفته و نتایج آن چه بوده است؟

اعتیاد در کشور ما در سال‌های اخیر از مصرف خوراکی و کشیدن تریاک به سمت استفاده از مواد مخدر تزریقی و حتی مواد سنتتیک آزمایشگاهی سوق پیدا کرده است. جامعه ما جوان است و در معرض خطرها و آسیب‌ها و اعتیاد از مهم‌ترین این عوامل خطر است. متاسفانه اکثر معتادان تزریقی از نظر سطح اجتماعی و اقتصادی پایین بوده و از نظر فرهنگی آگاهی درستی نسبت به خطر استفاده مشترک از سرنگ و سرسوزن هنگام تزریق در معرض ابتلا به هپاتیت‌های ویروسی B و C و اچ‌آی‌وی ندارند. در بیشتر مطالعات انجام شده در ایران ابتلای حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد معتادان تزریقی به ویروس هپاتیت C مشاهده شده است. این خطر با سابقه داشتن شرکای جنسی متعدد یا طولانی بودن تزریق غیرسالم مواد مخدر بیشتر می‌شود. از سال‌ها قبل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با ارائه برنامه کاهش آسیب که مورد تائید و تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار گرفته و به عنوان یک سند بالادستی با حمایت از درمان معتادان تزریقی و ارائه سرنگ رایگان، کاندوم رایگان و تغییر الگوی اعتیاد تزریقی به درمان با قرص یا شربت متادون توانسته تا بروز یک فاجعه ملی در این زمینه جلوگیری کند. به نظر می‌رسد که تقویت هر چه بیشتر برنامه کاهش آسیب، سبب کاهش ابتلا به هپاتیتC می‌شود و در ممانعت از ابتلای یک معتاد تزریقی به هپاتیت C امیدوارکننده است تا این بیماری از فرد معتاد به خانواده و بخصوص همسر منتقل نشود.

در کنترل هپاتیت B با اجرای طرح ملی واکسیناسیون از سال ۸۵ تا چه اندازه موفق بوده‌ایم؟

طرح اجرای واکسیناسیون هپاتیت B از سال ۷۳ در تمام نوزادان و افراد پرخطر و شاغلان حرفه‌های پزشکی شروع شده است و چهار سال قبل از آن نیز به صورت آزمایشی در چهار استان به اجرا درآمده بود. با توجه به این واکسیناسیون از میزان ابتلای نوزادان به هپاتیت B کاسته شده و امروز پیدا کردن فرد مبتلای زیر ۲۰ سال در جمعیت کشور مساله​ای نادر است. در سال‌های ۱۳۸۵ به مدت چهار سال، متولدین ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲ تحت واکسیناسیون هپاتیت B قرار گرفتند که تاثیر بسزایی در کاهش ابتلای نوجوانان و جوانان در آینده به هپاتیت B خواهد داشت.

واکسیناسیون گروه‌های پرخطر و در معرض خطر نسبت به هپاتیت B تا چه اندازه موثر است؟

واکسیناسیون علیه هپاتیت B در افراد پرخطر مثل خانواده افراد مبتلا تا صد درصد مانع ابتلای افراد خانواده شده و حتما باید انجام شود. قبل از تزریق واکسن بهتر است افراد خانواده از نظر هپاتیت B مورد آزمایش قرار بگیرند. در شاغلین حرفه‌های پزشکی نیز با استفاده از واکسیناسیون هپاتیت B می‌توان مانع ابتلا به این بیماری شد.

آیا کنترل هپاتیت B می‌تواند به کاهش آمار مبتلایان به هپاتیت C نیز کمک کند؟ به بیان دیگر ابتلا به هپاتیت B، خطر هپاتیت C را نیز بیشتر می‌کند؟

هپاتیت ویروسی نوع B و C ارتباطی به همدیگر ندارند و متاسفانه برای پیشگیری از هپاتیت C واکسنی وجود ندارد و باید توجه داشت دوری از رفتارهای پرخطر مثل اعتیاد و داشتن شرکای جنسی متعدد توصیه می‌شود. به هر حال در مبتلایان به هپاتیت C توصیه می‌شود علیه ویروس هپاتیت B نیز واکسینه شوند.

چرا بیشترین آمار مبتلایان به هپاتیت در سیستان و بلوچستان و گلستان دیده می‌شود؟ آیا نظام سلامت تاکنون موفق به کاهش آمار مبتلایان در این دو استان نشده است؟

در هر کشوری شیوع هپاتیت B و C در استان‌ها متفاوت است و علت آن تفاوت در راه‌های انتقال و شیوع عوامل خطر است. به هر حال در استان سیستان و بلوچستان در سابق میزان ابتلا به هپاتیت B بیش از ۵ درصد بوده است که هم‌اکنون نیز ۳٫۵ درصد است و می‌توان گفت از میزان شیوع بیماری کاسته شده است، ولی هنوز آمار ابتلا بالاست. درباره استان گلستان مطالعات متعددی از سوی مراکز علمی در حال انجام است که به‌زودی ارائه خواهد شد. به نظر می‌رسد در استان‌های با شیوع بالا، نظام سلامت باید سطح واکسیناسیون ضدهپاتیت را توسعه داده و در آموزش مردم اهتمام بیشتری کند.

چه توصیه‌ای برای ناقلان هپاتیت دارید؟

همان گونه که گفتم هم‌اکنون یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر مبتلا به هپاتیت B در کشور هستند که اکثریت آنها در مراحل ناقل غیرفعال هستند و نیازی به درمان با دارو ندارند و در ۱۰ تا ۲۰ درصد آنها نیاز به انجام اقدامات تشخیصی پیشرفته و شروع درمان ضدویروسی وجود دارد. باید توجه داشت که افراد ناقل غیرفعال نیز باید هر شش ماه تحت نظر قرار بگیرند و به توصیه‌های بهداشتی و تغذیه‌ای یعنی پرهیز از مصرف الکل و سیگار و دوری از مصرف غذاهای چرب توجه کنند. چاقی، دیابت و کم‌تحرکی از عوامل بیماری کبد چرب است و می‌تواند سبب تشدید هپاتیت ویروسی B شود. مصرف بیشتر سبزیجات، میوه‌جات تازه، ماهی تازه و مواد حاوی آنتی‌اکسیدان که در پیشگیری از ابتلا به سرطان هم موثر است نیز توصیه می‌شود.

چرا بیشتر مبتلایان به هپاتیت را مردان، آن هم در طیف سنی ۲۰ تا ۴۰ سال تشکیل می‌دهند؟

مردان بیشتر از خانم‌ها در معرض رفتارهای پرخطر هستند و با توجه به واکسیناسیون نوزادان علیه هپاتیت B از سال ۷۳ ابتلای افراد کمتر از ۲۰ سال در کشور بسیار نادر است.

صحبت‌های اخیر شما با رسانه‌ها موید آن است که هپاتیت C هم‌اکنون می‌تواند به عنوان یکی از چالش‌های نظام سلامت مطرح باشد. چه دلایلی برای آن دارید؟

با توجه به کنترل هپاتیت B در سال‌های اخیر و کاهش شیوع بیماری در جمعیت کشورها، متاسفانه هپاتیت C هم‌اکنون در افراد معتاد تزریقی شایع است و واکسن موثری تاکنون علیه بیماری معرفی نشده است. به همین دلیل یک معضل بهداشتی جدی است. اگر امروزه چاره جویی نکنیم فردا دچار مشکل جدی‌تری خواهیم بود. خصوصا که تاکنون واکسن هپاتیت C چه تزریقی و چه خوراکی مورد تائید سازمان‌های دارویی دنیا قرار نگرفته و واکسن در دست تحقیق است و امید می‌رود در سال‌های آینده به بازار معرفی شود.

چشم‌انداز کنترل هپاتیت C و هپاتیت‌های ویروسی در کشور چگونه است؟

همان طور که گفته شد تاکنون واکسن هپاتیت C به بازار مصرف معرفی نشده است. به هر حال آموزش جامعه از نظر پرهیز از رفتارهای پرخطر یا استفاده از لوازم پیشگیرانه هنگام انجام رفتار پرخطر می‌تواند مانع انتشار هپاتیت C در جامعه شود. اجرای دقیق‌تر برنامه کاهش آسیب نیز می‌تواند بیماری هپاتیت C را در معتادان تزریقی محدود و از ابتلای بیشتر در این گروه جلوگیری کند. تغییر الگوی مصرف و درمان با متادون نیز در بسیاری موارد می‌تواند در کاهش انتقال عفونت هپاتیت C موثر باشد.

پونه شیرازی

منبع : روزنامه جام جم ۱۲ بهمن سال ۱۳۹۲

تشریح وضعیت شیوع هپاتیت در ایران / ارتباط هپاتیت سی و رفتارهای پر خطر

index

رئیس شبکه هپاتیت ایران به تشریح آخرین وضعیت شیوع هپاتیت های ویروسی در کشور پرداخت و گفت: هپاتیت های ویروسی از دو راه منتقل می شوند. دکتر سیدموید علویان در گفتگو با مهر اظهارداشت: هپاتیت سی جزو بیماریهای منتقله از راه تماس با خون و فرآورده های خونی آلوده است. وی با اعلام اینکه هپاتیت های ویروسی بی و سی از  راه تماس با خون فرد آلوده است که در این بین، تیغ و سرنگ مشترک از راههای تماس با خون آلوده به شمار می رود. علویان ادامه داد: هپاتیت سی در ۸۰ درصد موارد در بدن انسان مزمن می شود و در مدت ۲۰ تا ۳۰ سال آسیب جدی به کبد وارد می کند و این عضو بدن دچار نارسایی می شود که در این مرحله به درمانهای قوی تر و پیوند کبد نیاز است اما باید توجه داشت که درمان هپاتیت سی سخت است. وی با عنوان این مطلب که راه انتقال هپاتیت سی در ۲۰ درصد موارد ناشناخته است، گفت: هر کسی در طول زندگی خود می تواند با جراحت و یا موارد دیگر برخورد داشته باشد به ویژه مراکز دندانپزشکی تجربی که تجربه ای در کنترل عفونت ندارند. همچنین، اگر افراد در مراکز غیر بهداشتی حجامت کنند خطر انتقال هپاتیت ویروسی بی و سی و ایدز از این طریق نیز وجود دارد. علویان افزود: کسانی که از سال ۷۵ خون و فرآورده های خونی آلوده گرفته اند در معرض خطر ابتلا به هپاتیت هستند. این ویروس تا سال ۱۹۹۰ ناشناخته بود و کسانی که تا پیش از این سال خون گرفته اند احتمال ابتلای آنها وجود دارد این افراد غالبا بیماران هموفیلی، تالاسمی و دیالیزی هستند و یا حتی کسانی که سابقه اعتیاد تزریقی داشته و دارند. وی با عنوان این مطلب که راه انتقال هپاتیت در ایران اغلب از طریق استفاده از سرنگ تزریقی مشترک است

12

رئیس شبکه هپاتیت ایران تاکید کرد: شیوع هپاتیت ویروسی بی طی ۲۰ سال اخیر در کشور و دنیا رو به کاهش گذاشته است که علت آن در دنیا واکسیناسیون نوزادان و افراد پرخطر، غربالگری زنان باردار و واکسیناسیون شاغلان حرف پزشکی است. در حال حاضر نیز به جز دو استان گلستان و سیستان و بلوچستان، در دیگر استانهای کشور شیوع هپاتیت بی، حدود ۲ درصد و کمتر از ۲ درصد است که این حاکی از شیوع رو به افول هپاتیت بی است. بنابراین درباره هپاتیت بی با خطر جدی روبرو نیستیم اما درباره هپاتیت سی اگرچه نیم درصد از جمعیت عادی کشور به این عفونت ویروسی آلوده هستند اما به علت نداشتن واکسن و وجود رفتارهای پرخطر و درمانهای هزینه بر، پیشگیری از ابتلا به آن اهمیت زیادی دارد. این فوق تخصص گوارش و کبد گفت: هپاتیت سی در ایران در مقایسه با کشورهای همسایه و هپاتیت بی، شیوع کمتری دارد اما به لحاظ پیشگیری و درمان دشوارتر است. رئیس شبکه هپاتیت ایران افزود: هم اکنون در دنیا سه تیم مجرب و با تجربه در خصوص تهیه واکسن هپاتیت سی تلاش می کنند که یکی از این تیم ها در آلمان است که ایرانیان نیز جزو این تیم تحقیقاتی هستند اما تاکنون پیشرفت جالب توجهی که به کشف واکسن هپاتیت سی منجر شود حاصل نشده و به نظر می رسد تا رسیدن به واکسن هپاتیت سی راه طولانی در پیش داریم. علویان با عنوان این مطلب که اساس درمان در هپاتیت سی تقویت سیستم ایمنی به کمک استفاده از “آلفا اینترفرون” و داروی “ریباویرین” است، گفت: در هر حال همیشه در پروتکل درمانی هپاتیت اینترفرون وجود داشته است و جامعه پزشکی و بیماران همواره در آرزوی رهایی از استفاده از اینترفرون بودند و امیدوار بودند که هپاتیت فقط به کمک قرص درمان شود. وی ادامه داد: در حال حاضر داروی جدیدی کشف شده و به تایید دو سازمان دارویی آمریکا رسیده است که امکان درمان بدون نیاز به اینترفرون را فراهم کرده است. رئیس شبکه هپاتیت کشور گفت: ۶ نوع ژنوتیپ ویروس هپاتیت سی وجود دارد که در ایران ژنوتیپ ۵ و ۶ (ژنوتیپ ۶ بسیار نادر) را نداریم ژنوتیپ غالب ۱، ۲، ۳ و نوع شایع در بیماران دیالیزی ژنوتیپ ۴ است امکان درمان هپاتیت سی با ژنوتیپ ۲ و ۳ از نوع خوراکی بدون استفاده از اینترفرون وجود دارد که با استفاده از داروی جدید تا بیش از ۹۰ درصد امکان پاسخ به درمان در هپاتیت ویروسی با ژنوتیپ ۲ و ۳ در مدت ۶ ماه وجود دارد. علویان گفت: درمان با این دارو قویتر، بهتر و با عوارض کمتر برای بیماران است و می توان از آن برای فرم شدید و مقاوم به درمان استفاده کرد. در حال حاضر نیز، بیش از ۱۳ داروی دیگر در دنیا در مرحله تحقیق و پژوهش است. برای کسب اطلاعات بیشتر به کتب موجود در این سایت مراجعه کنید

احتمال انتقال هپاتیت سی از طریق حجامت و تتو (خالکوبی) غیر بهداشتی

 

دکتر سید موید علویان رئیس شبکه هپاتیت کشورگفت: احتمال انتقال بیماری هپاتیت سی از طریق حجامت، تاتو، تزریق مواد، خدمات دندان‌سازی و تزریقات غیر بهداشتی صورت می‌گیرد

130314013120

دکتر سید موید علویان رئیس شبکه هپاتیت کشور در نشست خبری امروز در مرکز تحقیقات هپاتیت گفت: «میزان شیوع هپاتیت سی در بیماران هموفیلی که در ۶ سال گذشته، بالای ۵۰ درصد بود به زیر ۲۰ درصد رسیده است، شیوع هپاتیت سی در بیماران دیالیزی از ۱۸ درصد به زیر ۲ درصد و در بیماران تالاسمی از ۳۰ درصد به به زیر ۲ درصد کاهش یافته است. خوشبختانه می‌توانیم با موفقیت اعلام کنیم که با تلاش‌هایی که در چند سال گذشته صورت گرفته است سطح آگاهی مردم افزایش یافته و این موجب کاهش شیوع هپاتیت در جامعه شده است. وی در ادامه بیان کرد: در مورد شیوع هپاتیت باید چند نکته رعایت شود که یکی ازین موارد ایجاد زیر ساخت‌ها لازم در جامعه است که با آموزش و پژوهش کشور می‌توانیم این زیرساخت‌ها را در کشور ایجاد کنیم، همانطور که در حال حاضر نماینده‌هایی در کل کشور این وظیفه را انجام می‌دهنددر سراسر

index

رئیس شبکه هپاتیت کشور در خصوص شیوع هپاتیت  سی  در معتادان تزریقی گفت: در معتادان تزریقی شیوع هپاتیت ۲۰ تا ۴۰ درصد است که می‌توانیم با آموزش معتادان در اجرای برنامه‌هایی جهت کاهش آسیب شیوع بیماری را در معتادان نیز کاهش دهیم. وی در ادامه بیان کرد: در پژوهش‌های صورت گرفته شیوع بیشتر بیماری هپاتیت در جوانان است چون رفتارهای پرخطر جنسی و اعتیاد تزریقی در جوانان بیشتر رواج دارد

بارداری، بدون ترس از هپاتیت

هپاتیت بی از بیماری‌هایی که می‌تواند نوزادان را تهدید کند ولی تشخیص زودهنگام این بیماری در بارداری و انجام اقدامات درمانی کنترلی در کاهش احتمال عفونت نوزاد بسیار موثر است

دکتر سید مؤید علویان، متخصص داخلی و فوق تخصص کبد و گوارش در این باره می گوید: خانم های باردار باید به عنوان بخشی از آزمایش های دوره بارداری از نظر هپاتیت بی ، مورد غربالگری قرار بگیرند و در افرادی که همچنان در معرض خطر ابتلا هستند، این ارزیابی باید تا پایان دوره بارداری و هنگام زایمان تکرار شود. وی می افزاید: شیرخوارانی که مادرشان به عفونت هپاتیت بی آلوده هستند، باید طی ۱۲ ساعت اول تولد، ایمونو گلوبین و واکسن هپاتیت بی را دریافت کنند

a1

هپاتیت چیست؟

هپاتیت یعنی التهاب کبد و در میان عوام به یرقان و زردی مشهور است و مهم ترین علت آن ویروس ها هستند. از شایع ترین ویروس های هپاتیت نوع آ ، بی و سی است که نوع دوم و سوم آن خطرناک است. البته بیشتر افرادی که به هپاتیت آ مبتلا می شوند، مدتی بعد بهبود می یابند و ویروس در بدنشان نمی ماند

خطر ابتلای نوزادان

نوزادان بیش از همه از طریق مواجهه با خون مادر آلوده در زمان زایمان با ویروس هپاتیت بی آلوده می شوند. هیچ گونه شواهدی نیز موجود نیست که نشان بدهد زایمان سزارین محافظت بیشتری را در مقابل انتقال عفونت فراهم می کند، اما نکته مهم آن است که شیردهی احتمال عفونت را در شیرخواران افزایش نمی دهد. به گفته دکتر علویان، تشخیص بموقع هپاتیت بی در مادر باردار و انجام اقدامات تشخیصی پیشگیرانه و درمان مناسب می تواند انتقال این بیماری به جنین را کنترل کند؛ همان طور که طی سال های اخیر در کشور ما در نتیجه انجام اقدامات پیشگیرانه مثل واکسیناسیون از میزان بروز موارد جدید مبتلایان به این بیماری به طور جدی کاسته شده است. از سال ۱۳۷۳ تمام نوزادان متولد شده، واکسن هپاتیت بی را دریافت می کنند و این اقدام سبب جلوگیری از ابتلای نوزادان به این بیماری شده است

9917600-illustration-fetus-in-belly-full-grown

اکنون همه مادران باردار از نظر هپاتیت بی با آزمایش خاصی مورد بررسی قرار می گیرند و اگر نتیجه مثبت باشد باید به نوزادان آنها علاوه بر واکسن هپاتیت بی ، ایمونوگلوبین اختصاصی ضدهپاتیت بی را نیز دریافت کنند

مادران هپاتیتی با فرزندان سالم

باید توجه داشت که بارداری برای خانم های مبتلا به هپاتیت بی منعی ندارد و می توان با انجام اقدامات پیشگیرانه مانع ابتلای نوزادان به این بیماری شد. به گفته دکتر علویان، هپاتیت بی معمولا نشانه ای ندارد و فقط در بررسی آزمایشگاهی از خون تشخیص داده می شود

13708514-illustration-of-cute-baby-girl-with-teddy-bear

به نوزادتان شیر بدهید

از آنجا که ممکن است فردی آلوده به ویروس هپاتیت باشد، اما هیچ اطلاعی از آن نداشته باشد بر انجام آزمایش های کنترلی در ابتدای بارداری از سوی متخصصان تاکید می شود تا اگر آلودگی به ویروس وجود داشته باشد از انتقال آن به نوزاد جلوگیری شود. علت اهمیت این آزمایش آن است که اگر این ویروس از مادر به نوزاد منتقل شود تا پایان عمر در بدن فرد می ماند. البته متخصصان یادآوری می کنند مادران مبتلا به هپاتیت، منعی برای شیردهی به نوزاد خود ندارند، یعنی اگر مادری هپاتیت بی داشته باشد، می تواند به فرزندش شیر بدهد، چراکه شواهدی از انتقال ویروس از طریق شیر مادر وجود ندارد، البته به شرط آن که نوک سینه مادر زخم نباشد، زیرا خود شیر مادر آلوده به ویروس نیست

وضعیت شیوع هپاتیت بی در کشور

رئیس شبکه هپاتیت کشور در مورد وضعیت شیوع هپاتیت بی در کشور گفت: این بیماری از حدود ۵ درصد شیوع در نقاط مختلف کشور اکنون به کمتر از ۲ درصد رسیده است و این به دلیل انجام واکسیناسیون در نوزادان، کودکان و افراد پرخطر است. مؤید علویان در مورد وضعیت شیوع بیماری هپاتیت بی گفت: این بیماری یکی از شایع‌ترین عوامل ویروسی جهان شناخته شده و بیش از ۲ میلیارد نفر در ایران در معرض آن قرار گرفته‌اند. وی ادامه داد: حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون نفر حامل ویروس هپاتیت بی در جهان هستند که البته با انجام واکسیناسیون نوزادان و افراد پرخطر شیوع آن در دنیا کاهش یافته است

111

علویان با اشاره به اینکه هپاتیت بی در کشورهای آمریکایی و اروپایی شیوع کمی دارد گفت: این بیماری با شیوع متوسط منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی را شامل می‌شود و بیشترین شیوع آن مربوط به آسیای جنوب شرقی و چین است

رئیس شبکه هپاتیت کشور ادامه داد: متأسفانه ۹۰ درصد ناقلین هپاتیت بی در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند و میزان شیوع این بیماری در کشور از حدود ۳٫۵ تا ۵ درصد در نقاط مختلف کشور در حال حاضر به حدود ۲ درصد کاهش یافته است و مهمترین علت آن استفاده از واکسیناسیون در نوزادان، کودکان و افراد پرخطر است، اکنون نیز هپاتیت بی از راه تماس با خون و ترشحات خونی آلوده منتقل می‌شود

این فوق تخصص گوارش در کبد در مورد راه‌های انتقال این بیماری گفت: مهمترین راه‌های انتقال هپاتیت بی شامل انتقال از طریق مادر به نوزاد، از طریق  ارتباط با بیماران و یا خون آنها، خالکوبی، حجامت غیربهداشتی و تتو کردن، اعتیاد تزریقی، انجام اقدامات دندانپزشکی با وسایل غیربهداشتی

thumb677-015457a2a78dbbc8261a2bd79c47c4be

علویان در مورد علایم این بیماری گفت: هپاتیت بی می‌تواند بدون علامت باشد یا علایمی بسیار شدید همراه با درگیری کبدی ایجاد کند معمولاً پس از ورود ویروس به بدن پس از یک دوره نهفته، علایمی شبیه سرماخوردگی مانند ضعف، خستگی، بی‌اشتهایی، تب، درد عضلات، التهاب مفاصل ممکن است ایجاد شود. وی ادامه داد: پس از مدتی علایم به صورت بروز زردی، تیره شدن ادرار بروز می‌کند و پس از آن بیمار وارد مرحله نقاهت می‌شود

وی در مورد تشخیص این بیماری گفت: در حال حاضر برای شناسایی این بیماری آزمایش‌های مناسبی وجود دارد که می‌توان آن را در مراحل اولیه تشخیص داد

رئیس شبکه هپاتیت کشور با تأکید بر اینکه بهترین راه پیشگیری از ابتلا به این بیماری شناخت راه‌های انتقال آن است گفت: ناقلین هپاتیت بی باید به نکاتی توجه کنند از جمله به صورت منظم آزمایش‌های خونی انجام دهند در صورت مراجعه به دندانپزشکی و آزمایشگاه حتماً به پزشک بیماری خود را اطلاع دهند و تمام اعضای خانواده باید واکسینه شوند. مصرف مشروبات الکلی باعث تشدید این بیماری می‌شود. این افراد از اهدای خون خودداری کنند و افراد چاق نیز باید تلاش کنند تا وزن خود را کم کنند. استفاده از وسایل شخصی بسیار مهم است و هرگز به صورت مشترک استفاده نشود